ЛАЗЕРЛІК ТЕРАПИЯНЫҢ БИОФИЗИКАЛЫҚ МЕХАНИЗМДЕРІ

АННОТАЦИЯ

Лазерлік терапия қазіргі медицинаның тиімді және қауіпсіз физиотерапиялық әдістерінің бірі болып табылады. Бұл ғылыми мақалада лазерлік сәулеленудің физикалық негіздері мен оның тірі биологиялық жүйелерге әсер етуінің биофизикалық механизмдері кешенді түрде қарастырылады. Лазер сәулесінің жасушалық, тіндік және жүйелік деңгейдегі әсер ету жолдары, энергияның сіңірілу процестері мен биохимиялық реакциялардың белсенуі сипатталады.

Түйін сөздер: лазерлік терапия, биофизика, фотобиологиялық әсер, жасуша, медициналық лазер.

Кіріспе

Лазерлік технологиялардың дамуы медицина саласында жаңа диагностикалық және емдік әдістердің пайда болуына ықпал етті. Лазерлік терапия төмен қарқынды лазер сәулесін қолдануға негізделген физиотерапиялық әдіс болып табылады. Бұл әдіс инвазивті еместігімен, қауіпсіздігімен және жанама әсерлердің аздығымен ерекшеленеді. Лазерлік терапияның клиникалық тиімділігі оның биофизикалық механизмдеріне тікелей байланысты.

Лазерлік сәулеленудің физикалық қасиеттері

Лазер сәулесінің негізгі физикалық қасиеттеріне монохроматтылық, когеренттілік және жоғары бағытталғандық жатады. Монохроматтылық лазер сәулесінің белгілі бір толқын ұзындығында таралуын қамтамасыз етеді. Когеренттілік сәуленің фазалық реттілігін сақтайды, ал бағытталғандық сәуленің энергиясын нақты аймаққа шоғырландыруға мүмкіндік береді.

Лазер сәулесінің биологиялық тіндермен өзара әрекеттесуі

Лазер сәулесі биологиялық тіндермен әрекеттескен кезде шағылу, сыну, шашырау және жұтылу құбылыстары байқалады. Энергияның жұтылуы тіндердің оптикалық қасиеттеріне, лазер сәулесінің толқын ұзындығына және қуатына тәуелді. Бұл процестер лазерлік терапияның тиімділігін анықтайды.

Лазерлік терапияның биофизикалық механизмдері

Лазерлік терапияның әсері фотобиологиялық, фотохимиялық, фототермиялық және фотоэлектрлік механизмдер арқылы жүзеге асады. Фотобиологиялық әсер жасушалық метаболизмнің белсенуіне алып келеді. Фотохимиялық механизм тотығу-тотықсыздану реакцияларын күшейтеді.

Жасушалық деңгейдегі әсерлер

Лазер сәулесінің әсерінен митохондриядағы АТФ синтезі артады, жасушаның энергетикалық қоры көбейеді. Сонымен қатар жасуша мембранасының өткізгіштігі жоғарылап, иондық алмасу процестері реттеледі. Бұл регенерация мен жасуша пролиферациясын жеделдетеді.

Тіндік және жүйелік деңгейдегі әсерлер

Лазерлік терапия микроциркуляцияны жақсартады, қан айналымын белсендіреді және қабыну медиаторларының белсенділігін төмендетеді. Нәтижесінде ауырсыну синдромы азайып, тіндердің қалпына келу процесі жылдамдайды.

Медицинадағы қолданылу бағыттары

Лазерлік терапия физиотерапияда, неврологияда, хирургияда, дерматологияда және стоматологияда кеңінен қолданылады. Ол жаралардың жазылуын тездету, қабыну процестерін азайту және ауырсынуды басу мақсатында тиімді қолданылады.

Қорытынды

Лазерлік терапияның биофизикалық механизмдерін жан-жақты зерттеу оның медициналық тәжірибеде тиімді және қауіпсіз қолданылуын қамтамасыз етеді. Бұл әдіс болашақта медицинаның көптеген салаларында маңызды орын алатыны сөзсіз.

Әдебиеттер тізімі:

1. Тимербулатов В.М. Медициналық биофизика. – Алматы, 2020.
2. Карпов А.А. Лазерлік медицина негіздері. – Москва, 2019.
3. Smith K.C. Laser Therapy in Medicine. – London, 2018.
4. Hamblin M.R. Mechanisms of Low-Level Laser Therapy. – 2017.
5. Baxter G.D. Therapeutic Lasers. – Edinburgh, 2016.